Kredyt konsolidacyjny bez zdolności kredytowej: co jest możliwe, czego bank nie może pominąć i co zrobić po odmowie?

Jeżeli brak zdolności łączy się już z aktywną egzekucją, osobno omawiamy kredyt konsolidacyjny z komornikiem i kolejność działań przed szukaniem nowego finansowania.

„Bez zdolności kredytowej” — czego naprawdę szuka użytkownik?

Fraza „kredyt konsolidacyjny bez zdolności kredytowej” najczęściej pojawia się wtedy, gdy miesięczne raty stały się za wysokie, a bank odrzucił wcześniejszy wniosek albo użytkownik zakłada, że odmowa jest nieunikniona. Intencja nie sprowadza się więc do znalezienia banku, który „nie sprawdza”. W praktyce chodzi o trzy pytania: czy można połączyć zobowiązania mimo słabego profilu, czy da się zmniejszyć ratę, a jeśli nie — jakie rozwiązanie nie pogorszy zadłużenia.

To ważne rozróżnienie, bo konsolidacja nie jest umorzeniem długu. Stare zobowiązania są spłacane środkami z nowego finansowania, a klient zostaje z nową umową i nowym harmonogramem. Jeśli problemem jest tylko wysoka suma rat, zmiana struktury długu może pomóc. Jeżeli jednak dochód nie wystarcza nawet na racjonalnie obniżoną ratę, nowy kredyt może tylko przesunąć problem w czasie.

Dlatego tę frazę warto czytać jako sygnał do diagnostyki, a nie obietnicę produktu. W naszym poradniku kredyt konsolidacyjny dla zadłużonych wyjaśniamy różnicę między samym posiadaniem długu a zaległościami. Tutaj idziemy krok dalej: skupiamy się na sytuacji, w której bankowa ocena możliwości spłaty jest niewystarczająca.

Co wynika z prawa: bank nie może po prostu pominąć oceny

Podstawowa zasada znajduje się w art. 70 Prawa bankowego: bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy, czyli zdolności do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. To nie jest wyłącznie wewnętrzna procedura marketingowa banku. Ocena zdolności jest elementem procesu, który ma ograniczać ryzyko niespłacenia zobowiązania.

W przypadku kredytu konsumenckiego podobny obowiązek wynika z art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim. Kredytodawca dokonuje oceny na podstawie informacji od konsumenta, odpowiednich baz danych lub własnych zbiorów. Dla instytucji pożyczkowych przepisy również przewidują ocenę zdolności. To oznacza, że reklama sugerująca finansowanie „bez zdolności” nie powinna być rozumiana jako legalne i bezwarunkowe pominięcie pytania, czy klient może spłacać raty.

Prawo bankowe przewiduje szczególne wyjątki i rozwiązania dotyczące podmiotów bez zdolności, ale nie należy ich przedstawiać konsumentowi jako prostego sposobu na „obejście” oceny. Dla osoby fizycznej szukającej konsolidacji praktyczna zasada pozostaje prosta: wniosek musi przejść realną analizę dochodu, obciążeń i ryzyka.

Czym jest zdolność kredytowa i dlaczego nie ma jednego uniwersalnego wyniku?

Zdolność kredytowa to nie pojedyncza liczba widoczna w jednym raporcie. Bank łączy informacje o dochodach, ich stabilności, kosztach gospodarstwa domowego, liczbie osób na utrzymaniu, aktualnych ratach, limitach kredytowych, innych stałych obciążeniach, okresie nowego kredytu oraz historii spłat. Własne modele banków mogą nadawać tym elementom różną wagę.

To dlatego dwie osoby o takim samym dochodzie netto mogą otrzymać inną decyzję. Jedna ma kilka wysokich limitów na kartach, leasing, alimenty i krótką historię zatrudnienia; druga ma niewielkie zobowiązania i stabilny dochód. Również ten sam klient może uzyskać inny wynik przy zmianie kwoty kredytu, okresu spłaty albo rezygnacji z dodatkowej gotówki.

Przy konsolidacji dochodzi jeszcze jeden element: bank analizuje zobowiązania przeznaczone do spłaty i to, czy po ich zamknięciu nowa struktura rzeczywiście zmniejszy miesięczne obciążenie. Sam fakt, że rata po konsolidacji jest niższa, nie przesądza o decyzji. Bank może uwzględniać koszty życia, bufor bezpieczeństwa oraz ryzyko, że część dostępnych limitów pozostanie aktywna.

Brak zdolności a BIK: to nie są synonimy

Jeżeli problem dotyczy konkretnie historii kredytowej, a nie poziomu dochodu i obciążeń, zobacz też poradnik kredyt konsolidacyjny bez BIK. Wyjaśnia on różnicę między BIK, scoringiem, innymi bazami i pełną oceną zdolności.

BIK jest ważnym źródłem informacji o historii kredytowej, ale nie wydaje decyzji kredytowej za bank. Ocena punktowa widoczna dla klienta w Raporcie BIK stanowi przybliżenie ryzyka na podstawie danych kredytowych; banki mogą korzystać z innych ocen i własnych modeli. BIK sam podkreśla, że decyzję podejmuje instytucja finansowa i samodzielnie interpretuje dane.

Możesz mieć poprawną historię spłat i jednocześnie zbyt niską zdolność, bo suma rat jest wysoka w relacji do dochodu. Możesz też mieć wysokie dochody, ale problem z historią opóźnień, który zwiększa ryzyko. Jeszcze inna sytuacja występuje wtedy, gdy w Raporcie BIK nie ma oceny punktowej z powodu niewystarczającej historii — sam brak punktacji nie oznacza automatycznie, że kredyt jest niemożliwy.

Najczęstsze powody zbyt niskiej zdolności przy konsolidacji

Pierwszym powodem jest po prostu zbyt duża suma miesięcznych zobowiązań w stosunku do dochodu. Konsolidacja ma tę sumę obniżyć, ale bank może uznać, że nawet po wydłużeniu okresu spłaty pozostaje zbyt mały margines w budżecie. Drugi częsty problem to aktywne limity na kartach i rachunkach. Nawet jeśli dziś nie są wykorzystane w całości, mogą być traktowane jako potencjalne obciążenie.

Kolejne przyczyny to nieregularne albo trudne do udokumentowania dochody, krótki staż pracy, częste zmiany zatrudnienia, duża liczba niedawnych zobowiązań, zaległości, wysokie koszty utrzymania gospodarstwa lub obowiązkowe wydatki, których nie można łatwo ograniczyć. Znaczenie może mieć także struktura samego wniosku: dodatkowa gotówka podnosi kwotę finansowania, a bardzo krótki okres spłaty zwiększa ratę.

Nie wszystkie problemy da się naprawić w tydzień. Dlatego zamiast szukać przypadkowego banku, warto zidentyfikować dwa lub trzy elementy, które rzeczywiście obniżają wynik. Dopiero wtedy można ocenić, czy ponowny wniosek ma sens.

Czy konsolidacja może sama poprawić zdolność?

Konsolidacja jest paradoksalna: ma obniżyć bieżące obciążenie, ale żeby ją uzyskać, trzeba przejść ocenę jeszcze przed zamknięciem starych kredytów. Bank rozwiązuje ten problem, analizując, które zobowiązania zostaną spłacone z nowego kredytu i jaka będzie rata po operacji. Jeżeli kalkulacja pokazuje wyraźne obniżenie obciążenia, może to działać na korzyść klienta.

Nie oznacza to jednak automatycznej akceptacji. Jeśli po konsolidacji rata nadal jest za wysoka, dochód jest niestabilny albo występują poważne opóźnienia, sam mechanizm zamiany kilku rat na jedną nie rozwiązuje problemu. Bank patrzy na zdolność do obsługi nowej umowy, a nie tylko na różnicę między starą i nową sumą rat.

Warto też pamiętać o limitach, które nie są objęte konsolidacją. Jeżeli klient spłaca kartę kredytową z nowego finansowania, ale linia pozostaje otwarta, w przyszłości może ponownie zbudować zadłużenie. Dlatego dobry plan konsolidacji obejmuje nie tylko wypłatę środków, lecz także porządek po spłacie starych zobowiązań.

Przykład: niższa rata nie zawsze oznacza wystarczającą zdolność

Załóżmy, że osoba ma trzy zobowiązania: ratę 820 zł, ratę 690 zł i kartę kredytową, której miesięczne obciążenie bank szacuje na 350 zł. Łącznie to 1 860 zł. Konsolidacja mogłaby obniżyć nową ratę przykładowo do 1 180 zł. Różnica 680 zł wygląda korzystnie, ale nie mówi jeszcze, czy bank zaakceptuje wniosek.

Jeżeli po odjęciu kosztów utrzymania, innych stałych zobowiązań i nowej raty pozostaje bardzo mała nadwyżka, bank może nadal ocenić ryzyko jako zbyt wysokie. Jeżeli dodatkowo klient chce 15 000 zł gotówki ponad kwotę potrzebną do spłaty długów, rata i koszt rosną. Z kolei zamknięcie nieużywanego limitu i rezygnacja z dodatkowej gotówki mogą zmienić parametry.

Jak poprawić zdolność przed kolejnym wnioskiem?

Nie istnieje jedna sztuczka, która gwarantuje zmianę decyzji. Są jednak działania, które porządkują profil i mogą mieć znaczenie, jeśli odpowiadają rzeczywistej przyczynie odmowy. Zacznij od pełnej listy zobowiązań: saldo, rata, pozostały okres, limit, status płatności i koszt wcześniejszej spłaty. Następnie zestaw to z dochodem netto i stałymi wydatkami.

Jeżeli problemem są wysokie limity, sprawdź, czy potrzebujesz wszystkich kart i odnawialnych linii. Jeżeli możesz spłacić niewielkie zobowiązanie bez naruszania poduszki finansowej, zamknięcie jednej raty może uprościć budżet. Jeśli wniosek obejmował dodatkową gotówkę, rozważ konsolidację wyłącznie istniejących długów. Jeżeli bank wskazuje na niestabilny dochód, znaczenie może mieć dłuższy okres dokumentowania wpływów.

Przy historii kredytowej sprawdź, czy dane w BIK są aktualne i prawidłowe. Nie chodzi o „czyszczenie BIK” poprzez usuwanie prawidłowych informacji, lecz o kontrolę danych oraz unikanie dalszych opóźnień. BIK wskazuje m.in. terminowość spłat, wykorzystanie limitów i nowe kredyty jako elementy wpływające na ocenę punktową.

Czy współkredytobiorca rozwiązuje problem braku zdolności?

Dołączenie drugiej osoby może zwiększyć sumę dochodów ocenianych przy wniosku, ale nie jest automatycznym „dodatkiem do zdolności”. Bank ocenia również zobowiązania, koszty utrzymania i historię kredytową współkredytobiorcy. Jeśli druga osoba ma wysokie raty lub słabą historię, efekt może być niewielki albo nawet niekorzystny.

Współkredytobiorca bierze też realną odpowiedzialność za dług. To nie jest formalność wykonywana wyłącznie po to, aby podnieść wynik w kalkulatorze. Przed podpisaniem umowy obie osoby powinny rozumieć zasady odpowiedzialności, okres spłaty, całkowity koszt i konsekwencje problemów z płatnością.

Jeżeli problemem jest przejściowo zbyt wysoka relacja rat do dochodu, wspólny wniosek może być jedną z analizowanych możliwości. Jeżeli jednak gospodarstwo jako całość nie ma nadwyżki finansowej, dodanie osoby do kredytu nie tworzy pieniędzy, których w budżecie nie ma.

Czy zabezpieczenie lub hipoteka pozwala dostać konsolidację bez zdolności?

Zabezpieczenie może zmniejszać część ryzyka kredytodawcy, ale nie zastępuje zdolności do regularnego płacenia rat. Nieruchomość nie powinna być traktowana jako sposób na sfinansowanie rat, których bieżący dochód nie udźwignie. W kredytach zabezpieczonych hipotecznie ocena dochodów, kosztów utrzymania i pozostałych zobowiązań nadal ma fundamentalne znaczenie.

Co więcej, dołączenie nieruchomości zwiększa konsekwencje niewykonania umowy. Dlatego porównując konsolidację bez hipoteki z wariantem zabezpieczonym, należy oceniać nie tylko oprocentowanie i ratę, lecz również długość umowy, koszty zabezpieczeń, ryzyko utraty nieruchomości i całkowitą kwotę do zapłaty.

Jeżeli brak zdolności wynika z trwałej niewypłacalności, zabezpieczenie cennym aktywem nie naprawia podstawowego problemu przepływów pieniężnych. W takiej sytuacji bezpieczniej jest najpierw ustalić, jaką kwotę miesięcznie można rzeczywiście przeznaczać na wierzycieli.

Pożyczka konsolidacyjna „bez zdolności”: co trzeba sprawdzić?

Po odmowie w banku użytkownik często trafia na oferty pozabankowe. Trzeba tu zachować precyzję: firma pożyczkowa może stosować inny model ryzyka i akceptować profil, którego nie zaakceptował bank, ale przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego przewidują ocenę zdolności również w tym sektorze. „Łatwiejsza decyzja” nie oznacza zatem „braku oceny”.

Najważniejsze jest porównanie pełnego kosztu. Sprawdź RRSO, prowizję, opłaty, ubezpieczenie, kwotę faktycznie przeznaczoną na spłatę długów, łączną kwotę do zapłaty i konsekwencje opóźnienia. Szczególnie ostrożnie podchodź do konstrukcji, w których konsolidacja wymaga dodatkowych usług albo zabezpieczenia nieproporcjonalnego do kwoty finansowania.

Jeśli nowa pożyczka jest znacząco droższa, a okres bardzo długi, niższa rata może maskować wysoki koszt. Przy braku zdolności celem powinno być odzyskanie trwałej płynności, a nie tylko przesunięcie terminu, w którym budżet przestaje się spinać.

Bank odmówił konsolidacji — co zrobić w pierwszych 48 godzinach?

Nie składaj od razu dziesięciu kolejnych wniosków. Najpierw zapisz parametry odrzuconego wniosku: kwotę konsolidacji, okres, oczekiwaną ratę, dodatkową gotówkę i zobowiązania, które miały być spłacone. Następnie sprawdź, czy bank wskazał ogólny powód odmowy i czy możesz uzyskać dodatkowe wyjaśnienia dotyczące danych użytych w procesie.

Drugi krok to aktualny raport BIK i własny budżet. Zweryfikuj salda, opóźnienia, limity oraz zamknięte zobowiązania. Trzeci krok to kontakt z obecnymi wierzycielami, jeżeli widzisz ryzyko opóźnienia. Wcześniejsza rozmowa daje zwykle więcej opcji niż kontakt dopiero po kilku niezapłaconych ratach.

Czwarty krok to wybór jednej ścieżki: poprawa profilu i ponowna próba w późniejszym terminie, restrukturyzacja obecnych umów albo plan redukcji zadłużenia bez nowego finansowania. Każda z tych ścieżek wymaga innego harmonogramu. Chaos w składaniu wniosków zwykle nie zastępuje diagnozy.

Restrukturyzacja obecnego długu zamiast nowego kredytu

Jeżeli nowy kredyt nie jest dostępny, pierwszym rozmówcą może być obecny bank lub wierzyciel. Restrukturyzacja może oznaczać zmianę harmonogramu, wydłużenie okresu, czasowe rozwiązanie dla rat albo inne warunki dopasowane do sytuacji. Zakres możliwych zmian zależy od umowy i polityki instytucji, więc nie należy zakładać, że każda opcja będzie dostępna.

Zaletą takiego podejścia jest to, że nie trzeba od razu tworzyć kolejnego zobowiązania tylko po to, aby obsługiwać wcześniejsze. Wadą może być wzrost całkowitego kosztu przy wydłużeniu spłaty. Dlatego każdą propozycję trzeba przeliczyć tak samo jak konsolidację: nowa rata, liczba rat, całkowita kwota do zapłaty i koszty dodatkowe.

Jeżeli masz kilka wierzytelności, uporządkuj je według terminu, kosztu i statusu. Najpilniejsze są te, przy których grozi wypowiedzenie umowy, dalsze naliczanie kosztów albo eskalacja windykacji. Jedna lista zobowiązań ułatwia rozmowę i pozwala nie tracić kontroli nad terminami.

Brak zdolności połączony z zaległościami: priorytet jest inny

Jeżeli oprócz niskiej zdolności masz już zaległe raty, problem jest bardziej złożony. Konsolidacja bankowa staje się trudniejsza, bo bank ocenia nie tylko przyszłą możliwość spłaty, lecz także dotychczasową historię płatności. W tej sytuacji najważniejsze jest zatrzymanie pogarszania się salda i ustalenie, które płatności są krytyczne.

Sprawdź, czy umowy są nadal aktywne, jaka jest kwota zaległości, czy otrzymałeś wezwania do zapłaty, czy wierzyciel proponuje restrukturyzację i jakie koszty narastają. Nie finansuj automatycznie zaległości kolejną krótkoterminową pożyczką. Taki ruch może poprawić sytuację na kilka tygodni, ale pogorszyć ją w ujęciu całkowitym.

Jeżeli problem ma charakter trwały, a budżet nie pozwala na spłatę wszystkich zobowiązań w obecnym kształcie, warto przejść z myślenia „gdzie dostanę kolejny kredyt?” na „jak uporządkować zobowiązania przy dostępnej kwocie miesięcznej?”. To może prowadzić do restrukturyzacji, negocjacji lub innych rozwiązań odpowiednich do skali problemu.

Jak przygotować kolejny wniosek, jeśli sytuacja się poprawiła?

Ponowny wniosek ma sens wtedy, gdy coś realnie się zmieniło: wzrósł lub ustabilizował się dochód, zamknięto część limitów, spłacono małe zobowiązania, minął okres potrzebny do udokumentowania zatrudnienia albo poprawił się harmonogram płatności. Sam upływ kilku dni bez zmiany danych zwykle nie tworzy nowej zdolności.

Przygotuj dokumenty potwierdzające dochód, salda kredytów do konsolidacji i numery rachunków do spłaty. Ustal maksymalną ratę na podstawie własnego budżetu, nie tylko kalkulatora bankowego. Rozważ wariant bez dodatkowej gotówki. Jeżeli wydłużenie okresu jest potrzebne do obniżenia raty, równolegle policz wzrost kosztu całkowitego.

Nie zakładaj też, że jeden „dobry” parametr rozwiązuje wszystko. Wysoki dochód nie kasuje poważnych zaległości, a poprawny BIK nie gwarantuje zdolności przy wysokich obciążeniach. Wniosek jest sumą danych, a nie testem jednego wskaźnika.

Niższa rata, wyższy koszt: jak oceniać ofertę po problemach ze zdolnością?

Osoba z napiętym budżetem naturalnie patrzy najpierw na miesięczną ratę. To zrozumiałe, ale nie wystarcza. Wydłużenie spłaty może znacząco obniżyć ratę i jednocześnie zwiększyć sumę odsetek. Do tego dochodzą prowizje, ubezpieczenia i inne opłaty. Dlatego porównuj co najmniej cztery liczby: nową ratę, okres, całkowity koszt i całkowitą kwotę do zapłaty.

Dobra konsolidacja nie polega na maksymalnym wydłużeniu kredytu. Chodzi o znalezienie raty, którą można płacić bez ciągłego korzystania z limitów, oraz kosztu, który jest akceptowalny w całym okresie.

Czerwone flagi przy ofertach „bez zdolności”

Uważaj na obietnice „100% akceptacji”, „kredytu dla każdego”, „bez żadnej weryfikacji” albo konieczność zapłacenia wysokiej opłaty z góry wyłącznie za obietnicę znalezienia finansowania. Równie ryzykowne jest podpisywanie skomplikowanego zabezpieczenia bez zrozumienia konsekwencji albo zaciąganie kilku pożyczek pośrednich, zanim w ogóle dojdzie do spłaty starych długów.

Sprawdź, kto jest faktycznym kredytodawcą lub pożyczkodawcą, jakie są koszty, czy umowa jasno opisuje kwotę do wypłaty i spłaty, oraz czy pośrednik nie przedstawia prognozy jako gwarancji. Jeśli oferta wymaga pośpiechu i zniechęca do czytania dokumentów, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy.

Przy problemach ze zdolnością presja jest większa, bo klient szuka szybkiej ulgi. Właśnie wtedy najłatwiej zaakceptować warunki, które pogarszają sytuację. Zamiast oceniać ofertę po haśle reklamowym, oceń ją po umowie i pełnym koszcie.

Checklista: co zrobić przed szukaniem konsolidacji „bez zdolności”?

• Spisz wszystkie kredyty, pożyczki, limity i zaległości wraz z ratą i saldem.
• Policz miesięczny dochód netto oraz stałe koszty gospodarstwa domowego.
• Pobierz aktualny Raport BIK i sprawdź poprawność danych.
• Ustal, czy problemem jest niska zdolność, zła historia spłat czy oba elementy jednocześnie.
• Sprawdź, które limity lub małe zobowiązania możesz bezpiecznie zamknąć.
• Nie naruszaj poduszki finansowej tylko po to, aby „poprawić wynik” przed wnioskiem.
• Przelicz wariant bez dodatkowej gotówki.
• Porównaj ratę z całkowitym kosztem i długością nowej umowy.
• Jeśli są zaległości, skontaktuj się z wierzycielami zanim problem się pogłębi.
• Traktuj oferty „bez BIK” i „bez zdolności” jako wymagające dodatkowej weryfikacji, nie jako gwarancję.

Jeżeli po wykonaniu tej listy nadal nie ma realnej nadwyżki na nową ratę, odpowiedzią nie powinno być coraz droższe finansowanie. Wtedy ważniejsze jest dopasowanie planu spłaty do faktycznej sytuacji.

Czy można samodzielnie oszacować, czy zdolność wystarczy?

Nie da się odtworzyć dokładnego modelu banku w domowym arkuszu, ale można przygotować użyteczną ocenę wstępną. Zacznij od dochodu netto, który faktycznie wpływa na rachunek, i odejmij koszty utrzymania gospodarstwa: mieszkanie, media, transport, żywność, alimenty, opiekę nad dziećmi oraz inne stałe wydatki. Następnie odejmij raty i limity, które nie zostaną zamknięte w ramach konsolidacji. Kwota, która zostaje, powinna nie tylko pokrywać nową ratę, lecz również pozostawiać realny bufor na nieprzewidziane wydatki.

Takie obliczenie nie zastępuje decyzji banku. Pozwala jednak uniknąć wniosku o parametrach całkowicie oderwanych od budżetu. Jeśli z własnych wyliczeń wynika, że po nowej racie zostaje kilkadziesiąt złotych miesięcznie, problem nie polega na znalezieniu „łagodniejszego” banku. Trzeba najpierw zmniejszyć obciążenia, zwiększyć stabilny dochód albo wybrać inną ścieżkę.

Pomocne jest przygotowanie trzech wariantów: raty bez dodatkowej gotówki, raty przy umiarkowanym wydłużeniu okresu oraz raty, którą sam uznajesz za bezpieczną. Jeżeli nawet najbardziej ostrożny wariant nie mieści się w budżecie, konsolidacja nie rozwiązuje przyczyny problemu. Jeżeli natomiast w wariancie bez dodatkowej gotówki pojawia się rozsądny margines, możesz lepiej ocenić, czy warto poprawić profil i wrócić do procesu w późniejszym terminie.

Kiedy ma sens wrócić z wnioskiem o konsolidację?

Ponowny wniosek ma większy sens po konkretnej zmianie niż po samym upływie czasu. Przykładowo: zamknąłeś kartę z wysokim limitem, spłaciłeś małą pożyczkę, ustabilizowałeś zatrudnienie, zbudowałeś kilka miesięcy regularnych wpływów albo zakończyłeś okres przejściowych zaległości i od dłuższego czasu płacisz terminowo. Każda z tych zmian może wpływać na obraz ryzyka, choć żadna nie gwarantuje decyzji.

Jeżeli odmowa nastąpiła przy wniosku z dodatkową gotówką, warto sprawdzić wariant obejmujący wyłącznie spłatę wskazanych zobowiązań. Jeżeli problemem była wysokość raty, można porównać dłuższy okres, ale tylko razem z kosztem całkowitym. Jeżeli przyczyną jest zbyt niski lub niestabilny dochód, składanie kolejnych wniosków przed zmianą tej sytuacji zwykle nie rozwiązuje problemu.

Najważniejszy jest moment: konsolidację najlepiej analizować zanim pojawią się trwałe zaległości. Gdy płatności już są opóźnione, priorytetem może stać się utrzymanie kontaktu z wierzycielami i ustalenie realnego planu, a nie pozyskanie nowego finansowania za wszelką cenę.

Jeżeli brak zdolności dotyczy przedsiębiorstwa, zobacz także kredyt konsolidacyjny dla firm zadłużonych, w tym szczególne znaczenie art. 70 Prawa bankowego i programu naprawczego.